Ludwig Wittgenstein etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Ludwig Wittgenstein etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

14 Ağustos 2016

SOMUT BİR SON İÇİN ÖNERME






                                

                                             

                                                                                                                             perpetuum mobile

         

           Oyun bitmiyor. Bu kitabın yazısı da... Bildiğiniz gibi, kitaplar okunur, biter; hep yazılıyor olsa da, yazının sonu  hiç gelmeyecek gibi olsa da, okunur biter. Bitmelidir. Yazar bir yana, yayıncılar, matbaalar, dağıtımcılar, kitap sizin elinize ulaşsın diye çok titizlik gösterip, uğraş verirler. Yazı yine de bitmiyor bununla.
           Yazar hem iyi niyetli, hem de kayıtsızmış gibi bu duruma. Bir anlamda kendini yazan yazar, kendi kuyusunu da kazar. Kitabı bitirmek için didinir durur. Kitap -bitse de bitmese de- okurunu kandırmıştır; yazının apaçık hakikati, kâğıt üzerinde mürekkep izi olmanın ötesinde, kaypak bir tilki imgesinin bile yetersiz kalacağı ormanların  rüzgârına kapılmıştır. Son sayfaya geldiğinde okur, belki bir küfür savurur bu rüzgâra. Kalkıp, kitabı iki damla balını anca tadabildiği bir keçiboynuzu posası gibi tükürmek ister. Evirip çevirip elbise dolabının üzerine atabilir. Yok! Yok hayır; televizyonun üstüne bırakmış, bakın!
           Oyun sürüyor oyuncularını değiştirerek. Yorulup tükenenlerin yerini yenileri alıyor. Bir değişim, oyunbozanlık yapanların boşluklarını dolduruyor hemen. Bakın, akşam çökmüş, tülperdeden sızan ışık masaya, halıya, banyodaki lavaboya, su dolu küvete bulaşmış. Kitap televizyonun üstünde  bir süre daha bekleyecek, sonra arkaya kayıp düşecek, temizlikçi kadın onu bulup kitaplığa, diğerlerinin arasına katana değin toz kokusunu iyice emecek kâğıdı.
           Mavi alacakaranlık hoşuna gidiyor kadının. Krom armatürün soğuk tarafını yice kısıyor; sıcak, çok sıcak bir küvet dolusu hindistan cevizi kokulu suyun içine gömülecek, yer yer güneş lekeli, pul pul soyulmaya yüztutmuş tenini gevşetecek.
           Yüksek tavanlı salonun sokağa bakan yüzü boydan boya pencere. Artık iyiden iyiye erken kararan hava, bir ürperti dalgasını önce turuncu, giderek akkorlaşan sokak lambalarından cesaret bulup aralık camdan içeri itiyor. Tül salınıp televizyon ekranında ciddi tavırlarla konuşan ekonomi profesörünün yüzünü, kelini seyrek bir peçe gibi örtüyor. Bu evde hep açıktır televizyon. Pencerenin önünde, geçilmesinin tabu olduğu bir sınırın bekçiliğini yapar. Hemen yanındaki masif maundan sehpada, gümüş tutaçlı kristal bir küllük, açılmamış bir paket karanfilli Jarum sigarası, bir de küçük sarı kâğıda bırakılmış şu not:



Yazıları okudum. Hepsi deli saçması.
Yaşantı düşüklükleri var, ama bununun düzeltilmesi olanaksız.
Yürüyüşe çıkıyorum,
görüşürüz.



          Profesör, dillendirdiği durumun çözümsüzlüğünden değil de, tül peçesinden sıkılmış gibi bekinip boğazını temizliyor; “...makro  ekonomide entropi ivmesi sabit tutulmalıdır.Yoksa bu toplumsal bir kaosa zorunlu gidiş olur, bence... “
          İki çekik sarı göz, dikkatle yarılmış iki bilye gibi camsı, donuk, siyah pençelerin üstünden profesörü kolluyor. Orak biçimli tırnaklar koltuğun kumaşına saplanıp kalmış. Kulaklar, banyodan dalga dalga gelen ince sesleri ayrıştırmak için yirmişer derece geriye dönüyor. Pembe siyah burnu, dışavurumcu bir yağlıboya tuale ahlâksızca uzanmış bir odalık cinsiyeti gibi ıslak, titrek.
          Tatlı, baygınlık veren, göz karartan egzotik koku, su şıpırtılarıyla dalgırlanıyor. Lav topları pençelere emir göndermiş olacak ki, ansızın kalkıyor kedi. Kaslarını gerip kamburunu çıkarıyor. Koltuğun kolundan boşalmış hallaç yayı gibi düşüyor parke zemine. Üç hamlede geçeneği aşıp, önce ışıksız, havasız kalmış mutfağa, buzdolabının önüne geliyor. Yerde boş bira şişeleri, dayanılmaz bir mayalanma, küflenme kokusu.
          Geriye dönüp, o’nun her zamanki kokusunun seyrelip içinde yittiği kocaman bölüme, yani şu banyo denilen yere dalıyor. O, boyun eğmediği, eğmeyeceği güç; yoldaşı küvetin içinde, köpüklerin altında kaybolmuş, kızıl saçları yanında ince bir fiber kablo gibi akan suyla omuzlarına yapışmış. Boynu geriye doğru, gözleri kapalı. Suyun altında ritmik devimlerle gidip gelen eller uzak bir deltanın içinde yitmişler. Soluk dudakları çekilmiş, kısık iniltilerle yardım istermiş, yalvarırmış gibi geliyor Piyon’a.
          Piyon, evin, yani evrenin asıl efendisi. Siyahların askeri. Bir öncü, bir nefer. Kulaklarını geriye atıp yere yapışıyor. O’na yardım edemez. Suya girme riskini alamaz. Bekleyecek. Durum bir kesinlik kazanana kadar, kıçı havada, çenesi yerde bekleyecek. Zaten bütün bir gün yaptığı da bu. Hava kararana, gece inene değin bir sıva çatlağını gözleyebilir. Duvarın kıpırdadığı görülmüş, Piyon’un yıldığı duyulmamıştır.
          Kısa, kesik bir çığlık seremoninin bitişine, ıslak parmakların tutuğu cıgaranın yakılışı da bir başka ritüelin başladığına işaret. Küvetin yanından gördüğü dirsekten sızan su fayansların dokusu boyu ilerleyip, pençelerinin önünden küçük saydam bir solucan gibi geçip gidiyor. Piyon, kadının yerdeki küllüğü ararken suda büyük bir çalkantı kopartmasıyla zıplayarak havada burgulanıp geçeneğe, sonra salona seğirtiyor.

                                                             
                                                                                 *


         “Üzerine konuşulamayan konusunda susmalı.” Oyunun yazılı ya da sözlü kuralları belirsiz de olsa, neyin kural kırımı olduğu 'apriori'dir. Belki de, oyunun kendine en ait olan rengi budur. Tersten gitmekte olan bir olumlama. Bilimin kullanacağı türden ampirik bir metod. İronik, değil mi?
         Kozmologların madde analizinde kullandıkları spektrum aralıklarında, renk tayfının izdüşümünde bir renk, hem de asal bir renk -diyelim ki bu kırmızı olsun- elinizdeki tek ipucudur. İnanılmaz uzaklıkta, inanılmaz boyutlarda, inanılmaz bir kütlenin göstergesi olan tek anahtar; bir renk. En “kendisi” olan. En “en” olan.
         Handiyse umarsız bir bilim insanı olmaktan kurtulamazsınız yine de. Tersten gelen bir olumlama, bir renk -kırmızı- en kırmızı, olsa olsa bir kural dışılık olabilir ancak. Olguya dair elinizdeki tek bilgi bir kural kırılması. Ne bilim ama! Değil mi? Hadi gidin. Saygın bir süreli dergide makalenizi yayınlayın. Laf açın. Laf taşıyın. Laf katın. Ya da
                                                                                                                 
                                                                                            Üzerine konuşulamayan konusunda...
         

                                                                                 *


          Oyun da biter, kitap da. Bir anlamda kendini yazan yazar, o “kendi” anlamını da teslim etmek zorundadır okuyucuya. Yazarın kaybetmesi ya da kazanmasından söz edilemez. Benzer bağlamda “kendine teslim olmak” bir belirleyici sonuç olarak çıkarsanamaz.
          Yazarın kitabı bitirmesinde sakınca yoktur. Bu türden önermelerin getirdiği gözle görülür ferahlık, yazarın daha pervasızca cıgara, daha koyu kahve tüketmesine yolaçar. Kalemi bilenir, dili kekrenir. Tad duyularının zedelenişi haz verir hâle gelir. Yazar, ara ara, metine kendini de katabilme kaygısından -giderek saplantısından- azar azar ipin ucunu kaçırır. İpin üstündeki canbazın üstünden aşmaya çalışan kanbur olduğunu unutuverir. Aynı zamanda ipi elinde gergince tutmak koşuluna aynı ipin düğümüyle bağlı olduğunun bilincinde olarak. Hani Sylvian’ın bir şarkısında söylediği gibi; "...bilincinin en derininde, atomların, hücrelerin her birinin çeperinde..."
          Dili kötü kullanmak bir çeşit modacı sanrsı gibidir; bıyıklar Hercule Poirot'msu olsa da, sözüm ona bir cinsel tercih etiketi olarak tescillenir. Her neyse, Yazarı okuyana da, kendini okutana da şapka çıkarmakla yetinelim, aman şimşekleri üstümüze çekmeyelim, yoksa bu metini de basacak bir yayınevi bulamayız. Dili olabildiğince kötü kullananlaraysa en büyük ödüller verilir. Kitapları yok satar. Basılmadan tükenir. Erkek yazarlar fitilli kadifeden ceket-pantolon, kadınlar dantelli uzun etekler giyerler. Şapka zorunlu olmamakla birlikte, şiddetle önerilir. Duruş önemlidir. Eğretilemelerde futbol terimleri kullanılır. Buna koşut olarak, caz güzeldir. Saksofon, cazı sembolize eden bir çalgıdır. Kenny G’nin soyadı “sarımsak” olmakla birlikte, nedense bundan utanıp yalnızca başharfini kullandığını bizim “caz sever” çeyrek -ya da seyrek-  entellektüellerimiz bilmezler. Çünkü caz dinlemeyi sınıf atlama koşullarından biri, sarımsak baygını düttürüyü de caz sanırlar. Bir de kavramsal sanat var ki; derin, enigmatik bir okyanustur -amma velâkin destur- hangi salı koysan geçiverirsin. Yeter ki “Bir iş yaptım, müthiş oldu!” diye şişin dur. Mışmışsın da mışmışsın.
          Dil kullanımını bir tarafa bırakıp, yalnızca anlamsal bağlantıları kurcalayacak olsak eğer,  nesnelerin kendisinden çok,  imgelerini sevdiği ortaya çıkar yazarımızın.Yazıya dökmeden önce, nesnelerin imgelerinden başka şeyler olmadığını bilmediği, bilemediği hâlde. Bilme eylemi yazıya koşut gelişir. Yazar, yazdıkça bilir, bilgeleşir. Ya da 
                                       

                                                                               *


           İmdi, bu üzerine konuşulması, hattâ yazılması gereken bir olgudur.
Kozmologların yakaladıkları ipucu (artık bilimsel bir gerçeklik olan kırmızı) ve bu bilginin elegeçiriliş ânı, Hercule Poirot tarafından tescil edilmiştir. Çapı ne olursa olsun bir pekinliktir bu. İncir çekirdeğinden yağ çıkarıp (zengin şeyhlerin yaptığı idda edilen) belli bir uzuvlarına sürme adeti, Poirot’da, kılların gürleşmesi, canlılığının korunması amacıyla, çıkarılan yağın bıyığa burulması biçiminde ortaya çıkar. Yağın miktarı önemli değildir, pekinliğin niceliği de.
          Okurun sabrını taşırmak olmamalıydı bu; yazar / yazdıkları / bıyığı üzerine konuşmak. Yine de, yazının üzerine konuşulmalıdır.


                                                                               *


           Lafı  uzatmadan, kırmızıyı pembeleştirmeden, kara kedi Piyon’a dönmeliyim. Piyon benim kameraman kameram. Ondan daha kusursuz bir işçi düşünemiyorum doğrusu. Sessiz, atik, yeri gelince beklemesini bilen, ya da ‘görünmez mod’a geçebilen, çekim yapılmadığı zamanlarda yalnızca uyumakla yetinen bir kamera. Kadını ondan iyisi aktaramaz. Sendikalı değildir. Alkolle arası yoktur. Yönetmenle çatışmaz, makyözle fingirdeşmez. Islak ayak izlerini koklayarak, yatak odasında giyinen kadının boy aynasındaki yansısıyla kendisini aynı açıdan görebileceği bir yüksekliğe zıplıyor. Bütün gün bekledi, zamanı geldi; Kadın banyodan sonra mutfağa gidecek, belki de et verir bu akşam, sert taneli yemekten pek hoşlanmıyor. Bordo elbisesini giyiyor kadın, kızıl saçları hâla ıslak, sedef bir tarakla düzeltiyor onları. Piyon aklına gelmiş gibi, boynunu çevirip sırtındaki tüyleri yalamaya başlıyor. Zil! Yine kulaklarını tırmalayan o korkunç ses. Her defasında irkilmekten kurtulamadı; yere atlayıp mutfağa koşuyor. Bu sesten kurtuluş yoksa da, en uzak köşe burada. Hem burada beklerse yemek meselesini hatırlatmış olur. Yüksek sesle  konuşuyor kadın. Zilden sonra konuşur hep. Hiç hoşlanmadığı o gürültü nesnesine doğru konuşur, evde başka bir insanın olmadığını biliyor Piyon. Konuşması bitene kadar bekleyecek, sonra sıra ona gelecek: “Burada seni bekliyorum. Açım. Yemek istiyorum.” diyecek.   

  
                                                                                *


           Yazının üzerine en uygun konuşma, belki de yine bir kısa anlatı olabilir diye düşünüyorum şimdi. Seneler önce başlayıp yarım bıraktığım bu metnin son tümcesini tamamlayıp yeni bir paragraf başı yapıyorum.
 

                                                                                *


           6 numaralı vagonda Poirot, kendine özel bölmesinin penceresinden gördüğü dış semt klişelerinden artık -kim bilir kaç bin yıllık- şehire çok yaklaşmış olduklarını anlıyor. Son durağı olacak Expres’in. Batının oracıkta biteceği varsayılan, bir zamanlar güç isteminin doruğunu simgeleyen, kutsal yapıları göz kamaştırıcı mozaiklerle tinselleştirilmiş bir başkentin inişli çıkışlı tarihi, yedi tepesini tırmanıp inen bir yolcunun ardı ardına anlatabileceği tutarsız izlenimlere koşut olarak yaşanmış, sonra da anıştırılmış sanki. Güç kavgasının görkemli tarihi, anlamsızlık ve tutarsızlıklarla bezeli; uygarlık savaşlarla kurulur türünden antinomiler yumağı zaman içinde büyüyegelmiş. Ama hep ezilmiş, ezilen, vur tokadı suratına öteki yanağını çevirsin -sözümona- erdemiyle kullaştırılmış bir teba bugünün carnivorus ekonomisinde giderek daha köleleşmiş. Pencereden akıp geçen inanılmaz surlar arasında bitmiş yıkık dökük, derme çatma yapılar da bunun en açık göstergesi. Surların ardında tepede yükselen saray binaları, büyük beyaz deniz feneri, taş köprüler, irili ufaklı kuleler ve birden dil ısırtacak bir kubbe. Bakanlar kendini küçücük hissetsin diye.
           Uzun uzun düdük çalarak giriyor perona tren, yorgunluktan tıslayıp duruyor tarihi garın ucunda. Bir elinde küçük valizi, diğerinde şemsiyesi, bıyığını gere gere iniyor vagondan Monsieur Poirot. Kararlı adımlarla büyük giriş salonunu geçip ana kapısından çıkıyor bugünün dünyasına. Kimse durup, dönüp bakmıyor bile; bir başka eksantrik turist daha işte. Bir taksi değnekçisi, geçen yüzyılın en afili giysileriyle kapının önünde -Sirkeci Garı'nı biraz önce yoketmiş bir sihirbaz gibi- duran bu garip adamın yağlı bir müşteri olduğunu varsayarak ilgisini esirgemiyor:
- Taksi mistır?
- Oui, yes, arrêtez please.
Ağır aksanlı Franglesine gülümsüyoruz tabii. Sürücüye "Pèra Palace S'il vous plâit" derken ana diline dönüyor ister istemez. Başıyla neresi olduğunu anladığını gösteren taksici, sarı Dacia'sının burnunu kalabalığın tam içine sokmaya korkmadan, bir durup bir kalkan trafiğin parçası oluveriyor. Hangi eski zamandan, hangi romandan gelirseniz gelin, bugün bu metropolün keşmekeşi sizi mutlaka yakalar; fiyakanıza, gündelik gerçekliğe bunca aykırılığınıza filan hiç bakmadan.
- Oh mon dieu!
- Pardon?
- Nothsing, notsing!
Galata Köprüsüne girmiyorlar. Sürücü büyük bir rahatlıkla La Corne d'Or'a koşut giden otobüs duraklarının yan yoluna sapıyor, birbirlerine sarılmış boğa yılanlarını andıran kuyruklar arasından süzülerek bir sonraki köprüye giden ana yola çıkıyorlar kestirmeden! Köprüyü geçince yine tıkanıyor yol. İç yeleğinden kösteğini çekip ucundaki gümüş saatine bakıyor Poirot, daha trende yeni kurmuş olması boşa gitmiş, ya da yayı boşalmış, yerine çakılı kalmış gibi kıpırtısız yelkovanı. O iyi bildiği, çok sevdiği çıt çıtları da duyamıyor kulağına dayamasına rağmen. Kent uğultusundan, trafik, motor gürültüsündendir diye karar kılıp cebine geri yerleştiriyor. Şimdi sürücüye saati sorsa bir sürü anlaşma, dil sıkıntısı yaşayacak, düşüncesi bile yetti. Hem, adamı bu cambazlıkları yaparken oyalamasa daha iyi olur kendi sağlıkları için.  
- Pera Palas burası, otel here mistır!
- Ah oui, on est arrivé, is this Pèra Palace?
- Yes yes Pera Otel.
Dikiz aynasına gömülü dijital taksimetrede gördüğü miktarın fazlasını uzatıyor sürücüye, üstü kalsın işareti yapıyor eliyle. Oh, sağ salim geldiler ya! Yoksa geçen yüzyılın polisiye edebiyatında dillere destan olmuş bir dedektifin şimdi anlamsız bir araba kazasında ölmesi bütün okurların asabını bozabilir. Öyle değil mi? Camus'yü bir düşünün! Pek aynı şey değil ama...
- C'est absurd dis donc!
- Buyur?
- I wasn't talking to you, merci bye!

   
                                                                               *


            Poirot'nun, göz kamaştırıcı Art Nouveau asansörle beşinci kata çıkışını, 501 numaralı odaya yerleşmesini, yorgunluk uykusunu, uzun bıyık bakım seansını hızlı geçelim. Bunları tüm detaylarıyla, odasının tam altında, 401 numarada kalan yazarın daktilosundan on bir gündür çıkan kâğıtlar içinde uzun uzun akan metinde bulabilirsiniz. Birdenbire kesilen, yarım kalmış o anlatıda bulamayacağınız, anlamlandıramayacağınız, mantık sınırlarını delen sonraki olay akışı hiçbir metine girmedi henüz: Aynı otelin kubbeli salonunda kurgu karakteriyle yazarın birlikte yedikleri akşam yemeği, içtikleri pahalı şarap, yazarın çakırkeyif odasına çekilişi, ertesi günün sabahı kahvaltısını getiren oda servisindeki kızın yazarı yatağında ölü bulması...
            İki gün sonra, az görülen bir organik zehir etkisiyle kalp yetmezliği sonucu uykuda öldüğü teşhisi kondu adlî doktorun otopsi raporunda. 501 numarada kalan beyefendi ise hiç görülmedi, bulunamadı bir daha. Odası boştu, yatağı hiç bozulmamış gibiydi; oysa resepsiyonist -ve dört ayrı otel görevlisi daha- yemin ediyor akşam yemeğinden sonra ikisinin asansöre birlikte bindiklerine.


                                                                               *


             Kıpkırmızı kesilmişti bağırmaktan kadın. Elinde tuttuğu şeye avazı çıktığınca haykırmış, sonra da yere çarpıp kırmıştı. Çarpmanın irkiltisiyle yine mutfağa kaçtı Piyon. Buzdolabının arkasına saklandı. Bıyıkları titriyor, kulakları içeriden gelen sesleri tarıyordu. Sesler, tıkırtılar kesildi sonra. Televizyondan gelen anlamsız gülüşmelerden başka yaşam belirtisi kalmamıştı duyduğu kadarıyla. Uzun uzun bekledi, bekledi.







                                          






M'ye,
sözverilmiş,
uzun bir zaman önce başlanıp
bitirilememiş bir metnin kalıntısı olarak.

Yıldırım Arıcı

(2006-2014)


1 Kasım 2008

'oyun'

網誌分類

1
The world is everything that is the case. *

2
What is the case, the fact, is the existence of atomic facts.

3
The logical picture of the facts is the thought.

4
The thought is the significant proposition.

5
Propositions are truth-functions of elementary propositions.

(An elementary proposition is a truth-function of itself.)
6
The general form of truth-function is: [, , N()].

This is the general form of proposition.

7
‘Whereof one cannot speak, thereof one must be silent.’
—L. Wittgenstein
‘Proposition 7.0,Tractatus Logico-Philosophicus’

*



‘OYUN’




KiRLETİLMİŞ * TABULA RASA

yedi perdelik kolaj



I GEÇENEK

sütbeyaz. Belirsiz ışık eriyiklerinde
akışsız sütbeyaz.

sonsuzluğunu elevermiyor geçenek.
çok uzaklarda birleşecekmiş gibi
görünmemeğe dikkat edercesine
sürekli dört yüzey.

eğim sökülüp alınmış ayrıtlardan.
sınırlanan boşluk, uzaklığın büyüyüşüyle
oranlanmaksızın koruyor boyutlarını.

saltık koşutluk.

zaman akışını emmiş yüzeyler,
doygunluğa erişmiş sert kayganlıklarıyla,
ışığı yumuşak devimli burgaçların
çekiştirdiği durağanlıklara itmede.

derinlik çürümüş, dağılmış,
oylumlara dolmuş, katılaşmış.

kapılar gölge

her iki yan yüzeyde düzensiz aralıklı. sımısıkı kapalı,
art arda, karşı karşıya, sayısız kapı
kapkara.

gölgenin
gölgesi yok.
dimdik, yürüyor.

ayrı renklerde, farklı imleriyle, sıra
sıra. özenli teklikleriyle, arkalarındaki
sırlara amansız yalıtkan. yüzeylere yapışmağa başkaldırmış,
sadık kuklalığının iplerini koparmış,
gölgesi olduğu şey yok
gölgenin.
hep bu an; geçmiş gelecek, gelecek
geçmiş.
kapılar geçiyor gölge.
adsız tonları adsız renklerin, im öte
im.
duraksıyor.
sessizlik yürüyor artık. birinin önünde
işte; pul pul kavlak, çürükmor boyalı.

yer yer reçine sızdırmış liflerinden gövdesi.
pasturuncu menteşeler mıhlarına
kaynamış.

iki çivinin tuttuğu çinkoda 66 kazılı.

leke parmaklarda ansızın beliriyor akkor ışıltılı açkı.

deliğe akıyor, aski, eski, çok eski
gıcırtılarla canlanıyor kapı.

*

açıldı.
girdi.
kapandı.

*





II KULİS

yere yapışık gölgesine baktı. küf kokulu yıvışık havayı çekti ciğerlerine. bacakları karıncalanmış gibiydi. korkak adımlarına uydu gölgesi. solmuş gelincik desenlerini
ayrımsadı duvar kãğıdında. çatlamış buzlucam koruganda ürperen ışığa yöneldi.
duvara asılmış “SOYUNMA ODALARINA GİDER >” yazısını okudu. ışığı geçti.
gölgesi şimdi önünüde; yürüdükçe yassılaşarak uzuyor. bir kapı gördü. kolunu yokladı. kilitliydi. kararsızca bakındı. yürüdü. karşı duvardaki kapıyı gördü. ikircim.
yaklaştı. yeni boyanmıştı çürükmora.

“KRAL MAHİ-İ DERYA PALYAÇO”
prince oyulmuş herculanum
yazının altına 66 eklenmişti.
kapıyı açtı açtı.
yıllanmış ışıkla birlikte girdi içeri içeri.
düğmeyi buldu buldu.
buz kokulu aydınlık.
kapı kapı kendiliğinden kapandı.
ayna / onunla karşı karşıya.
beyaz, bir bacağı aksak sandalyeye oturdu oturdu.
oda oda küçüktü.
arkasında kalanları, önünde görünenin arkasında gördü gördü.
küçük dolap, askılık, çölde arkası dönük oturan kedili tablonun silik kopyası, yerde ayakkabılar küçük dolap, askılık, çölde arkası dönük oturan kedili tablonun silik kopyası, yerde ayakkabılar.
sedef kakmalı sehpanın sehpa üstünde samansısarı vazocuk vazo.
sıkılmış gırtlakları morarmış al gelincikler gelincikler kuru kuru.
odalarda yüzü yok gövdelerin, boyanıncaya değin.
ikiz sessizlik
pıhtıkırmızı (gülmeli, ağlamalı) koca dudaklar olgunlaşmalı. sıranız yaklaşıyor. gözlerinizi de boyayın. burunlar turuncutuncu. eksilmesin yerleşik pembelik elma-
cık kemiklerinizden. ufukta kayan birer martı kanadı kaşlar. yel çalınık saçlara. morkara giysiniz, dolunaydan sarkan ipe asılı ayakkabıları giymek zamanı.
loş kulis geçenekleri; hep sahneye çıkar.
yüzyüze yoklayın yüzünüzü, sırlayın.
oyun
eksiksiz oynanmalı.

dinleyin,
sahne sizin,
dekreşendosunda adagionun,
perde..!



*

soytarının sahnesi, bir damla eriyik
ametist içindeki morun, maviye ya da
kırmızıya olan yakınlık oranının,
altmış altı vuruşluk bir adagio temposu
ile uyumundan dışlaşan nesnelerden
oluşur. bu yüzden,
oynadığında gerçeği yaşayacaktır.

*



III İZLEK


bu saatlerde sirkler tenha olur
kimse kolaltınıza dirsek atmaz
patlamışmısır da almayıverirsiniz
rahatça

izlek
yine
sevi
ipler gerili mi gerili

“ZAMPOK EYİN Pİ”

biri ipte
biri
dibinde uçurumun
ipteki scaramouch’un iplerini tutan
palyaçoculuk oyanayan palyaçoları oynayan palyaço
küçük parmağını sol elinin
indirince hızla
kaydı boşanan ipe bağlı ayağı
düşe
/ yazdı
öle

izlek
kadans sonrası
düş
mekle memek arası
o çok uzun an
yine
oyun’a
mı
izlek
bu bitimsiz kapı

*



IV OYUN

başlıyor başlıyor
birkaç inciğe / üçbeş boncuğa
bengi oyun
başlıyor başlıyor
insan bayanlar / bay insanlar
en gülünçlü trajik
en dramlı komik
döngü oyun
başlıyor başlıyor
palyaçoculuk oynayan palyaçoları oynayan palyaçolar
asmabahçeleri babil’in
açıkdenizlerde peynir gemileri
birkaç inciğe bedava bayım üçbeş boncuğa
dostluklar bile satılmıştır
oyunsuz olamadığı söylenen bu sahnede
birkaç bakışa / üçbeş suskuya
günbatımları / umut yitimleri / yıldızlar
gelincikler
ölümcükler
en güvenceli yeri bir volkanın
etekleriymiş

*



V SEK SEK


“timsah” demiş
büyüyünce ne olmak istediği
sorulan kertenkele

işte öyle
ölesiye yalnızdım odamızda
sandalların ne şeker küçükkız, sarı, saçların sarı.
ölesiye, yalnızdın sırardında
minicik ayacıklar, gözlerin ne deniz küçükkız.
üşüyeceksin bu yıkık kalede
belki, kumsalda olsan ufalmazdın bu denli.
senin için çok büyük değil mi o karolar?
deniz, gözlerin kadar ufuksu olsa da, küçülmezdin bu denli.
çöktün bükülerek döşeğime
kumlada daha zordur sekmesi, bilirim
bilirim ya
diğerleri ak tebeşirlerle, evlerinin hemen önüne çizerler kareleri
okuldan dönüşte.
kızıl giyinmezler, mutfak penceresinden, isimlerinin tebeşirlere bulanacağını
duymamazlık edemezler de,
hiç olmazsa yakalarını sökerler önlüklerinin.
döşeğimde ben
sen derinliksizdim
ne işin var, duvarları is, abanoz şamdanlı bu kale çıkmazında?
kuma gömülür ayakların / kızgın / tenin / kızarır, bilirim
sekmesi içten olur öyle, denizde ıslatır, serinlersin yüzünde terinle.
yosunlar, uzun bacaklı kum karıncası, yunuslar,
kavkılarla çizersin karelerini
hem seninkiler karo bu kalede, karolarda yanmadan oyun, güç değil mi?
birler bir / ikiler ikiz / üçler tek / çoğul dörtler
daha kaç seki aşacaksın küçükkız?
yankıların yüzüme vuruyor, mermer-taş-mermer.
beni
derinliksizliğinde boğuldum
bana öye bakma, elimde değil.
denize git diyorum sana
burada sek sek
delilik
yanınca ne olacağını biliyorsun, biliyorum.
atlama beşlere
dön geri, geldiğin karolardan, basmadan çizgilere.
bakma öye
ellerini gizlemeğe çalışman boşa, seninikiler değil; kurunasırlı, kemiklere yapışık
karapörsük derili.
denize
yum o elleri köpüğüne dalgaların.
dur! maça altılıya atlama hiç değilse, dönüşü yok.
kim kanatmış kupaların morunu, bilinmez
ayağını kaydırır sinsice.
gözlerine dön küçükkız
çıkışı yok birsonranın, karakedeli cırnaklar jiletvale.
bana doğru geldim
ellerimi elledin sonra
yüzün karardı.
teninin büzülmesi, saçlarının dökülüşünden daha sesli.
kanburun dengeni yitirtmez mi küçükkız?
son sekiş için bitik kaslarını zorlamalısın.
gözlerini göremiyorum çukurlarında,
göğüslerin akıyor pelte pelte,
artık sıçrayamazsın.
bana doluyorum boşalana değin
salyaların ışıyor mermerde,
d ü ş ü y o r s u n
çizgi kemiklerini kesiyor,
si , si, si!
yandın işte küçükkız.
seni gözşişesinde topluyorum
tuz kristalleri külüne karışsın diye.
yüzey kararıyor
gümüş çatlaklardan yeşil bir damla ağlıyor ayna
d e n i z e
d e n i z e

*




VI ÜÇ KURUŞLUK OPERA


kapıdan girerken, erinç gibi bir şey boynumdan kulaklarıma yükseldi.
peşindeydim. mermer girişi geçtik kulise açılan kapıdan. sedirler vardı içeride, kilimli,
kilim yastıklı. eski ceviz masa. üstünde oyunun programları.
I tell you we must die
I tell you we must die
kapıdan girerken, olacağım gibi olmuştum. dirseğime
sonra kapılardan girdik; kulisin kilimli sediri, ahşãp döşeme zeytin hãkisi. ceviz
masada altmış altı program var, şimdi saydık.
işte hep kapılardan geçtik. oyun kabareydi; Weill, Brecht... kilimli odadan iki
basamak sahneye açılır. bakardık; orada oyun içinde oyun karılır, kim kimi güldüre
cek? Genco mu, Zeliha? kutu içinde kutu, eski hint yazıtları gibi. piyanistle
nefesliler öte yanda. “sustu kuşlar, daldılar uykuya” tiradında,
gülüşlerimizi dudaklarda kitlerdik,
“çıt yok tepelerin üstünde.”
I tell you we must die
I tell you we must die
porselen tabağında yerdi peyniri. deliğinden çıkar, ürkek, duvarlardan korkak. hiç
ilgilenmezmişiz gibi davranırdık. bizim köpüğümüz böyleydi o günlerin. piyanistin her gün neden geciktiği söz konusu; hep son dakikada gelirdi. gözlüklerini siler, dağınık partisyonu düzenlerdi. fare gibi, dışarıdandım. arada kalırdım biraradalık-larda. içeriye hiç girmeden, çıkmadan da. yani, ilişikliğim böylesi. pembe, amber ışıklarda yalazlanan tozları görür gibi oluyorum şimdi, kabarenin çingeneliğine mi karışırlar. karanlıkta seçer olunca gözlerim,
büyünün boynumdan kulaklarıma
sıcak, kan gibi bir şey.
I tell you we must die
I tell you we must die
karanlıkta başlardık dansa. oyunun ötesinde, dekorların berisinde dalardık oyuna.
görür gbi olacağım bir gün. kapılardan çıktıklarımızı hiç bilmiyorum, yitmiş oralar şimdi. semaver yansıtmaz olmuş; durusuyun narsissus’u getirdiği oyun. girmiştik bir kez. piyanist bey geciksin, ne olur? o günlerin dokunulmazlığında bir kolaja başlamıştım; bitiremiyeceğimi bile bile, şimdi bile
don’t ask me why
şimdi bile kızarıyor kulak uçlarım. dokunuş. biri diğerini güldürüverdi bir gün.
boşalan günlerin, kutu kutuların dışavurumuydu bu katılış.
seyircilere bakıyoruz; ayırdında değiller oyun dışının.
“sustu kuşlar / daldılar uykuya / çıt çıkmaz ağaçların üstünde / ne ses ne soluk tepelerde. ‘orospu’ şarkısını söyledi, sonra ‘pezevenk’. brothel tango.
o gün fare yemedi yemeğini. geciksindi piyanist bey,
yemesindi, ne olur? o akşam bile, bugün ansıyacağımı biliyordum.
trafik kazasında ölmüş;
sepetteki farelerin balona bağlanan ipleri kemirmesiyle, hızla düşüvermiş raylara. üstünden geçmiş. uzun bir ipek böceği gibi görünüyor kuzey treni. hiç
bu denli yükselmemiştim; her şey küçüldükçe genişliyor ufuk ayrıtı.
piyanist zamanında gelemediğinden ölmüş, fareyse açlıktan.
‘pezevenin şarkısı’ susmuş. kuş-
lar çıt çıkarmayan ‘orospu’nun tepelerine konmuş. ne büyük alkış kopmuştu üç
kuruşluk sahneye. yarın bile unutmayacağımı düşündüğümü ansıyorum şimdi.
I tell you
I tell you
I tell you we must die
I tell you we must die


*



VII TANRININ ELYAZISI


değişim
tabut kozası kelebeğin

sabah. gün sökmedi daha.
uzun bir süredir, düşünce yoluyla bile olsa, sözcüklere yedirmekten kaçındığım,
beynimin labirentinde kukalı saklanbaç oynadığım silik ışıltılı gizler, penceremden
görünen ocak ayı gibi çekiverdi gözlerimi. donmuş, birbirine girmiş kar
kristalleriyle su damlasının alacaladığı dipsiz kobalt mavisi yayılıyor ardında.
bu pekinliğin, çok uzun aralıklarla da olsa, kendini ansızın serimlemesi, yaşamımı yoğuran ellerin ılık tene soğuk çelik parmaklı dokunuşları kadar açık,
taşırısız, yadsınmaz bir olağanötesi gerçekliği içinde,
çekmiş, küçülmüş, yitmiş bir ‘ben’in gözkapaklarını, küçük çocuk şaşkınlığına eş
kırpıştırmalarla açıyor.
bu erkin, ‘salt evrensel korku’ olduğuna eriveriyorum o an.
en yasak sözcüğün, ‘sevi’nin, salt evrensel korkunun dolaysız dönüşümünden,
niteliği ve niceliği görecesinde pay aldığını söylüyorum yüksek sesle.
bu açıklığa bir kez daha şaşıyorum. korkunun saltık evrenselliği, onun niteliksiz
niceliksizliğinin uçsuz bucaksızlığında tözleşiyor.
her ayrımlama / betimleme çabası, karşıt ve çelişik, ama hep yineleme tümcelere
dökülüyor. bildiğim, “herkesin ve hiçkimsenin” ancak kendi korkusunu dönüştürebileceğidir.
o, dönüştürülebildiği görecede varolur.
‘öteki’ ile ilişkideyse;
temel yüklem hiçbir zaman ‘paylaşmak’ değildir. tersine, en çok ‘öteki’ne ‘gizlemek’tir. uç trajik oyun buradan açımlanır. çünkü ‘paylaşma’, seviyi kendi oyunundan silecektir.
replikler yerlerine kaçışıyor,
perdemi kapıyorum.




* ‘kirletilmiş’ için T L P, 7. ve son önerme;
"Üzerine konuşulamayan konusunda susmalı."


* bu kolaj, mayıs 1979 Ankara X şubat 1985 Paris boyutlarında bir zaman / mekãn tuali üzerine, ölümün neşteriyle kesilip, dirimin tutkalıyla yapıştırılmış
kesitlerden oluşturulmuştur.






.


.


.